Fiskalizimi miratohet nga komisioni i Ekonomisë, Denaj: Synojmë reduktimin e informalitetit dhe evazionit fiskal në ekonomi

Projektligji “Për faturën dhe sistemin e monitorimit të qarkullimit”, i njohur ndryshe si projektligji për Fiskalizimin, u shqyrtua dhe u miratua në parim nga komisioni parlamentar i Ekonomisë dhe Financave.

Ministrja e Financave dhe Ekonomisë, znj. Anila Denaj, prezantoi projektligjin para deputetëve të komisionit, i cili sjell një sërë risish për bërjen e biznesit në vend dhe avancon proceset operacionale të biznesit dhe administratës tatimore.

Ministrja u shpreh se Fiskalizimi synon reduktimin e informalitetit në ekonomi dhe evazionit fiskal, rritje të transparencës dhe verifikimin në kohë reale të transaksioneve.

“Ky projektligj vjen edhe si një përqasje sistemike ndaj informalitetit në ekonomi dhe tentativave për evazion fiskal. Ministria e Financave dhe Ekonomisë është optimiste se ky projektligj do të sjellë disa efekte pozitive në financat publike shqiptare dhe në funksionimin e biznesit në vend”, u shpreh znj. Denaj.

Sipas vlerësimeve të ekspertëve fiskalë, zbatimi i plotë i  projektit të Fiskalizimit do të sigurojë një rritje të të ardhurave nga TVSH me rreth 20-30 % krahasuar me TVSH-në e brendshme që arkëtohet aktualisht. Në terma sasiorë, të ardhurat pritet të rriten  rreth 10 miliard lekë ose me rreth +0,5 – 0,6  % të PBB-së.

Objektivi i Ministrisë së Financave dhe Ekonomisë është që, në terma afatmesëm 3-4 vjeçarë të implementimit të plotë të Projektit të Fiskalizimit, të ardhurat nga TVSH të arrijnë mbi  9,2  % e PBB-së.

Ministrja Denaj informoi se procesi i Fiskalizimit do të realizohet në disa faza, ku faza e parë prek transaksionet me para në dorë Biznes-Konsumator dhe parashikohet të nisë zbatimin në datën 1 korrik 2020.

“Duke qënë se operatorët e përfshirë në këtë fazë do të jenë rreth 80 mijë biznese të cilët do të kalojnë nga sistemi aktual i kasave te projekti i fiskalizimit, u gjykua se një periudhë tranzitore prej 6 muaj do të ishte mëse e mjaftueshme për të lehtësuar tranzicionin. Për këtë arsye nga 1 janar 2020 deri në fund Qershori 2020, bizneset do të kenë mundësi të përdorin njërin nga sistemet. Prej datës 1 korrik 2020, të gjithë bizneset detyrimisht duhet të zbatojnë ligjin e fiskalizimit dhe dispozitat e tij”, sqaroi znj. Denaj.

Faza e dytë e Fiskalizimit prek transaksionet pa para në dorë Biznes – Qeveri dhe do të fillojë nga data 1 janar 2021;

Faza e tretë prek transaksionet pa para në dore Biznes –Biznes dhe do të fillojë të zbatohet nga data 1 korrik 2021, ku monitorimi i pagesave të këtyre transaksioneve do të realizohet nëpërmjet sistemit bankar;

Faza e katërt përfshin ngritjen e regjistrit të aseteve të biznesit dhe do të fillojë zbatimin gjatë vitit 2020.

Gjithashtu, Ministrja Denaj paraqiti edhe një sërë elementësh kryesorë dhe risish të projektligjit, si:

• Rikonceptim të pajisjeve fiskale, duke kaluar nga pajisjet “hard” në “software”;
• Raportim në kohë reale të transaksioneve të çdo tatimpaguesi nga raportimi ditor, që bëhet aktualisht;
• Raportim në administratën tatimore të të gjithë importeve nëpëmjet faturës, duke mundësuar kështu monitorimin në kohë reale të gjithë zinxhirit të tregtimit të produkteve;
• Hapja e tregut të shoqërive të IT që ofrojnë fiskalizimin e faturave;
• Certifikimi i tyre nuk do të jetë i limituar në kohë, por pa afat. Konkurrenca mes kompanive të IT në treg pritet të sjellë edhe kosto më të ulëta për projektin e fiskalizimit.
• Inventarizimi i mallrave dhe aseteve të çdo biznesi, sipërfaqja e vendit të ushtrimit të biznesit, lloji i pronësisë apo qeradhënies, numri i punonjësve, monitorimi i kohës së aktivitetit shitës, kontratat me kompanitë e internetit;
• Të dhëna mbi transaksionet, llojet e kontratave, mënyra e pagesave, monedha e pagesës, data e pagesës, etj;
• Parambushje nga sistemi i dokumentave tatimore të tilla si: libri i blerjes/ shitjes së TVSH, deklaratat e TVSH;
• Evidentimi ditor i gjendjes së arkës së çdo biznesi;
• Me qëllim uljen e kostove të tatimguesve, për kategori biznesi, të cilat do të caktohen nga Këshilli i Ministrave, është përcaktuar fiskalizimi i faturave te tyre nëpërmjet një portali të veçantë të ofruar falas.
• Duke qënë se sektori hidrokarbur ka specifika të transaksioneve me konsumatorin final/bizneset, është caktuar që skema e monitorimit të qarkullimit të tyre të përcaktohet me një VKM të veçantë.